CAMERA OBSCURA 2008

5. Festiwal CAMERA OBSCURA, 22-25 października 2008

Ewa Ewart, Tomasz Sekielski, Witold Pronobis to tylko niektórzy goście piątej edycji Festiwalu. W programie ponad 50 projekcji reportaży i dokumentów telewizyjnych z różnych stron świata, od bieguna polarnego aż po Afrykę, reportaże radiowe, dyskusje, konferencja naukowa, spotkania z autorami, twórczość amatorów, wystawy, koncerty, akcje uliczne.

W międzynarodowym konkursie reportaże oceniało JURY, w którym zasiadali znawcy reportażu i dokumentu telewizyjnego, praktycy i naukowcy, wielokrotnie nagradzani twórcy i dziennikarze:

EMMANUELLE FAUCILHON – realizatorka filmów dokumentalnych, współtwórczyni programu artystycznego Międzynarodowego Festiwalu FIGRA,

MONIKA GÓRSKA – wykładająca film i dziennikarstwo TV na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, reżyserka i scenarzystka filmów dokumentalnych, związana z poznańskim ośrodkiem TVP,

JARI MATALA
–  Dyrektor DocPoint – Helsinki Documentary Film Festiwal, prezes grupy Finnish Film Contact,

TOMASZ SEKIELSKI – nagrodzony tytułem Dziennikarz Roku 2006, zdobywca m.in. Wiktorów (2005, 2006), Telekamer (2006, 2007) oraz Niptela 2006, od 1997 roku związany ze stacją telewizyjną TVN –  najpierw jako współtwórca i reporter „Faktów”, następnie współprowadzący programy publicystyczne „Prześwietlenie” TVN 24 oraz „Teraz My” TVN.

Jury jednogłośnie przyznało Nagrodę GRAND PRIX im. Ryszarda Kapuścińskiego, o wartości 3000 euro: Hark Joon Lee i Olence Frenkiel za reportaż ”KOREA: OUT OF THE NORTH”. Doceniono w ten sposób najwyższe standary pracy dziennikarskiej, ale także ludzkie zaangażowanie w pracę nad reportażem, który powstał dzięki niezwykłej współpracy dziennikarzy z Korei Południowej i Wielkiej Brytanii. Zapierające dech obrazy nadały osobisty wymiar sprawie cierpienia ludzi w Korei Połnocnej, podkreśliło Jury ogłaszając werdykt. Korea Północna to najbardziej odosobnione miejsce na tych szerokościach geograficznych. Każdego roku, tysiące niewidzianych przez całą resztę świata uchodźców przekracza lodowate wody rzeki Tumen, w nadziei, że ucieknie spod represyjnego reżimu w Korei Północnej i przedostanie się do Chin. Olenka Frenkiel (BBC) odbierając Nagrodę nie kryła wzruszenia, zwłaszcza, że jej zmarła przed tygodniem matka była Polką i w podobnych warunkach przeszła rzekę San w 1939 roku, uciekając przed okupacją. 

Najlepszym reportażem społecznym tegorocznej edycji Festiwalu okazał się zrealizowany przez Monikę Nawrot ”Wykupić życie” (prod. TVP). To pozornie zwykła historia, która staje się niezwykłą opowieścią na temat walki babci o życie chorego na białaczkę wnuka. Jury doceniło fakt, że autorce udało się opowiedzieć tę poruszającą historię w spójny, pozbawiony zbędnego sentymentalizmu sposób. 

Dziennikarskim śledztwem w najczystszym wydaniu Jury określiło ”Tajemnice śmierci Jaroszewiczów” (prod. Uwaga! TVN) i Wyróżnienie w kategorii reportaż śledczy przyznało autorowi – Krzysztofowi Spiechowiczowi. Jari Matala odczytując werdykt, podkreślił, że autorowi udało się zrobić to, czego nie potrafili lub nie chcieli zrobić policjanci i prokuratorzy. Tajemnicze zabójstwo byłego PRL-owskiego ministra Piotra Jaroszewiczaa od lat pozostaje tajemnicą. Być może reportaż Krzysztofa Spiechowicza przyczyni się do rozwiązania tej zagadki.

Jury przyznało również dwa, pozaregulaminowe wyróżnienia specjalne: Joannie Jaworskiej za reportaż ”Duże zwierzę na spacerze” (prod. TVP) oraz Danielowi Grandclement za ”A Journey through Hell”.

Nagrodę w konkursie Młodych Talentów, przyznawaną co roku przez Gazetę Wyborczą otrzymał zespół (Paula Janaszczak, Aleksandra Leończyk, Łukasz Tomecki, Denis Toune) za reportaż ”Talia kart”, zrealizowany podczas Letniej Szkoły Reportażu i Dokumentu 2008.

Poza międzynarodowym konkursem, uczestnicy Festiwalu mieli okazję obejrzeć filmy dokumentalne z cyklu „Zrozumieć Innego”. Zainspirowani tekstami naszego patrona – Ryszarda Kapuścińskiego, pokazaliśmy cykl dokumentów, które przybliżyły inne kultury i udowodniły, że każda z nich ma coś, co wnosi do nowej, pluralistycznej, tworzącej się kultury globalnej. W tym roku miłośnicy reportażu radiowego także znaleźli coś dla siebie. Tym razem w teatralnej przestrzeni wysłuchali przygotowanego przez Radio PiK zestawu reportaży radiowych.

Z kolei dla wszystkich zainteresowanych losem polskich mediów publicznych przygotowaliśmy międzynarodową konferencję „Między korupcją, polityką a misją – czy media publiczne mogą być publiczne?” z udziałem medioznawców, dziennikarzy, ludzi kultury, sztuki oraz polityków. W konferencji udział wzięli m.in.: Janina Jankowska (dziennikarka, członek zarządu Stowarzyszenia Wolnego Słowa, wykładowca Laboratorium Reportażu Instytutu Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego), Ewa Ewart (dziennikarka i dokumentalistka BBC), Daniel Leconte (jeden z czołowych komentatorów i twórców mediów francuskich), Jari Matala (dyrektor Fińskiego Festiwalu Filmów Dokumentalnych DocPoint w Helsinkach), Marek Cajzner (dziennikarz radiowy i telewizyjny, przez lata Redaktor Naczelny BBC Polska), dr Katarzyna Konarska („Media elektroniczne w Wielkiej Brytanii”, Uniwersytet Wrocławski), dr Ryszard Chruściak („Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji w systemie politycznym i konstytucyjnym”), dr Witold Pronobis (historyk, publicysta i dziennikarz, twórca największego zbioru polskich wydawnictw podziemnych w ramach Polish Independent Press Unit w Radiu Wolna Europa), Tadeusz Zwiefka (dziennikarz i poseł do Parlamentu Europejskiego), Ewa Borguńska (Krajowa Izba Producentów Audiowizualnych).

Konferencja zainaugurowała oficjalnie działalność tworzonego wspólnie z Wyższą Szkołą Gospodarki, CENTRUM KULTURY MEDIALNEJ w Bydgoszczy, w skład którego wejdzie zainicjowany przez Fundację ART-HOUSE Ośrodek Badań nad Reportażem i Dokumentem.
 

Biuro Fundacji i Festiwalu

Galeria Miejska bwa
ul. Gdańska 20, 85-006 Bydgoszcz
e-mail: camera.obscura.festival@gmail.com